Fillers vs botox: wat is het verschil?

"Botox of fillers — wat heb ik eigenlijk nodig?" Het is een van de meest gestelde vragen in de spreekkamer van Drs. L.A. van Iersel. Beide behandelingen werken op een heel andere manier, zijn gericht op verschillende soorten rimpels en vullen elkaar in veel gevallen juist aan. In dit artikel legt u precies uit wat het verschil is, wanneer welke behandeling geschikt is en wat u van elk kunt verwachten.

Wat is botox?

Botox is de merknaam voor botulinetoxine type A — een eiwit dat in microscopisch kleine, zuivere doseringen tijdelijk de werking van spieren vermindert. Het middel blokkeert de afgifte van acetylcholine op de neuromusculaire junctie, waardoor de betreffende spier ontspant en rimpels die door herhaaldelijke spierbeweging zijn ontstaan zichtbaar vervlakken.

Voor een gedetailleerde uitleg van het werkingsmechanisme verwijzen wij naar ons artikel Hoe werkt botox?, waarin de farmacologie stap voor stap wordt toegelicht. Het effect van botox houdt doorgaans drie tot zes maanden aan, waarna de spierwerking zich volledig herstelt.

Wat zijn fillers?

Fillers — formeel dermal fillers of huidvullers — zijn injecteerbare gels die volume toevoegen aan de huid of dieperliggende weefsels. De meest gebruikte en veiligst bewezen werkstof is hyaluronzuur (hyaluronic acid, afgekort HA). Hyaluronzuur is een lichaamseigen stof die van nature in de huid, gewrichten en oogvocht voorkomt. Het bindt watermoleculen, geeft volume en zorgt voor stevigheid.

Bekende merken zijn Juvederm (van Allergan) en Restylane (van Galderma), beide FDA-goedgekeurd en breed onderzocht. Fillers worden in de huid, het onderliggende vetweefsel of — bij specifieke technieken — tegen het bot geïnjecteerd. Het effect is direct zichtbaar en houdt doorgaans negen tot twaalf maanden aan, afhankelijk van het product en het behandelgebied.

Het belangrijkste verschil

Het kernverschil is de aard van de rimpel of aandoening die u wilt aanpakken:

• Dynamische rimpels — rimpels die ontstaan door beweging van gezichtsspieren, zoals fronsen, lachen of kijpen. Botox is hier het aangewezen middel, omdat het de onderliggende spiercontractie tijdelijk uitschakelt.
• Statische rimpels en volumeverlies — rimpels die ook in rust zichtbaar zijn, of zones waar het gelaat aan volume verloren heeft door veroudering. Fillers zijn hier de juiste keuze, omdat zij volume herstellen en de huid van binnenuit opvullen.

Een eenvoudige vuistregel: beweegt de rimpel wanneer u uw gezicht bewust ontspant? Dan is het een dynamische rimpel en is botox effectief. Is de rimpel ook in rust zichtbaar, of gaat het om verlies van volume (bijvoorbeeld holle wangen of dunne lippen)? Dan is een filler de meest geschikte oplossing.

Wanneer is botox geschikt?

Botox is bij uitstek geschikt voor de bovenste gelaatshelft, waar spieractiviteit de voornaamste oorzaak van rimpelvorming is:

• Fronsrimpels — de verticale lijnen tussen de wenkbrauwen (glabellarimpels), veroorzaakt door de musculus corrugator supercilii.
• Kraaienpootjes — de fijne stralende lijntjes in de buitenhoeken van de ogen, ontstaan door activiteit van de musculus orbicularis oculi.
• Voorhoofdrimpels — horizontale lijnen over het voorhoofd, veroorzaakt door het optrekken van de wenkbrauwen (musculus frontalis).
• Wenkbrauwlift — door gerichte ontspanning van de depressor-spieren van de wenkbrauw kan de wenkbrauwpositie subtiel worden verhoogd zonder chirurgie.
• Overmatig zweten (hyperhidrose) — botoxinjecties blokkeren de acetylcholine-afgifte aan de eccriene zweetklieren in de oksels, handpalmen of voetzolen, met een effect van zes tot negen maanden.

Wanneer zijn fillers geschikt?

Fillers zijn met name effectief voor de onderste gelaatshelft en voor gebieden waar volume verloren is gegaan:

• Neuslippenplooi — de diepe plooi van de neusvleugels naar de mondhoeken (sulcus nasolabialis). Door volume toe te voegen aan de cheeklift-zone of direct langs de plooi wordt dit sterk verminderd.
• Marionetlijnen — de verticale lijnen van de mondhoeken omlaag richting de kin. Fillers vullen het volumeverlies in de jowl-zone aan en herstellen de contouren van de onderkaak.
• Lipvergroting en liprimpels — hyaluronzuur kan de lippen subtiel van volume voorzien en fijne verticale liplijnritjes (perioral rimpels) opvullen.
• Volumeherstel wangen en slapen — leeftijdsgerelateerd volumeverlies in de wangen en slapen kan worden gecorrigeerd met dieper geïnjecteerde fillers, voor een jeugdiger ogende gelaatscontour.

Kunnen botox en fillers gecombineerd worden?

Absoluut. De combinatie van botox en fillers wordt in de literatuur beschreven als een liquid facelift — een niet-chirurgische gelaatsverjongingstechniek waarbij beide modaliteiten elkaar aanvullen. Botox ontspant de dynamische componenten van gezichtsveroudering in de bovenste gelaatshelft, terwijl fillers het volumeverlies en de statische rimpels in de onderste helft corrigeren.

Het resultaat van een gecombineerde behandeling is doorgaans natuurlijker dan wanneer alleen één behandeling wordt gebruikt, omdat zowel de bewegingscomponent als de volumecomponent van veroudering worden aangepakt. Beide behandelingen kunnen tijdens hetzelfde consult worden uitgevoerd.

Wat zegt de wetenschap?

De effectiviteit en veiligheid van zowel botulinetoxine als hyaluronzuurfillers zijn uitvoerig onderzocht. Hieronder een selectie van peer-reviewed publicaties:

1. Raspaldo H et al. (2012). Internationaal consensusdocument over de gecombineerde behandeling met botulinetoxine en hyaluronzuurfillers bij gelaatsverjongingsprocedures. Journal of Cosmetic and Laser Therapy.
2. Fagien S & Carruthers JD (2012). Overzicht van de werkzaamheid van hyaluronzuurfillers bij de behandeling van het lagere gelaat, met nadruk op de neuslippenplooi en marionetlijnen. Plastic and Reconstructive Surgery.
3. Dayan SH et al. (2015). Gerandomiseerde gecontroleerde studie naar de gecombineerde toepassing van botulinetoxine A en hyaluronzuurfiller bij de behandeling van het middengelaat — significant hogere patiënttevredenheid vergeleken met monotherapie. Dermatologic Surgery.
4. Humphrey S et al. (2019). Systematische review van veiligheidsprofiel en bijwerkingen van hyaluronzuurfillers — bijwerkingen zijn doorgaans mild en voorbijgaand; ernstige complicaties zeldzaam bij correcte techniek. Dermatologic Surgery.

Veelgestelde vragen

Is botox of filler beter voor mij?

Dat hangt volledig af van uw huidtype, leeftijd, de aard van uw rimpels en uw wensen. Botox is het aangewezen middel voor dynamische rimpels in de bovenste gelaatshelft (fronsrimpels, kraaienpootjes, voorhoofdrimpels). Fillers zijn geschikter voor statische rimpels, volumeverlies en contouraanpassingen in de onderste helft van het gezicht. In veel gevallen levert een combinatie van beide het meest natuurlijke en volledige resultaat op. Drs. van Iersel beoordeelt tijdens een persoonlijk consult welke aanpak het beste bij u past.

Doet een fillerbehandeling pijn?

De meeste moderne hyaluronzuurfillers bevatten lidocaïne — een plaatselijk verdovend middel — zodat het ongemak tijdens de injectie gering is. Voorafgaand aan de behandeling kan een verdovingscrème worden aangebracht. Direct na de behandeling kunt u enige zwelling of kleine blauwe plekjes ervaren; deze verdwijnen doorgaans binnen enkele dagen. De procedure zelf duurt dertig tot vijfenveertig minuten.

Hoe lang houden fillers aan?

De duur van het effect varieert per fillertype, het behandelgebied en uw individuele stofwisseling. Bij Botox Solutions gelden de volgende richtlijnen: fillers voor de neuslippenplooi en marionetlijnen houden negen tot twaalf maanden aan; fillers voor de lippen houden zes tot negen maanden aan; diepe volumefillers voor de wangen kunnen twaalf tot achttien maanden aanhouden. Hyaluronzuur wordt door het lichaam volledig afgebroken, waarna de behandeling naar wens kan worden herhaald of aangepast.